Artikel | Datum: 04-11-2008


Minder faalkosten door goed risicomanagement




Risicomanagement krijgt in projecten steeds maar aandacht, maar blijft ook nog vaak gehuld in een nevel van negatieve meningen: teveel papierwerk, wat kost het wel niet, nog een manager op mijn project, denk eens in kansen en niet altijd in risico’s… Terwijl goed risicomanagement faalkosten van projecten toch écht vermindert.

Goed beschouwd is risicomanagement niets anders dan het beheersen van een aantal kritieke aspecten in een project: budget, planning, kwaliteit, veiligheid, informatie en steeds vaker ook omgeving. Dat is de verantwoordelijkheid van elke projectmanager. Toch gaat het nog vaak fout.

Waarom risicomanagement faalt
Er zijn een aantal kritische factoren, die succesvol risicomanagement nog geregeld in de weg staan:
  • Te vaak komt men niet verder dan het inventariseren van de risico’s. Het nemen en uitvoeren van maatregelen wordt vaak achterwege gelaten, laat staan het evalueren en actualiseren van de risicoanalyse. De context van een project is echter continu onderhevig aan veranderingen waarmee ook de risico’s veranderen. Risicomanagement is dus een cyclisch proces.
  • Een project wordt gemaakt door mensen. De communicatie tussen alle personen in een project blijkt vaak de zwakke schakel te zijn. Ook de communicatie over risico’s. Verschillende culturen en ervaringen zorgen voor verschillende meningen, invalshoeken en belangen. Het niet bespreken van deze aspecten is het grootste risico voor elk project.
  • Een proces sturen op basis van risico’s kan alleen als de achterliggende organisatie(s) daarop ingericht is (zijn). Als er geen standaard risicoparagraaf in voortgangsverslagen opgenomen hoeft te worden, gaat het niet werken. Als er tijdens voortgangsoverleggen niet gekeken wordt naar de actualiteit van risico’s en maatregelen, kan je het net zo goed niet doen. Als er geen stimulans (lees: verplichting) is vanuit het management om over risico’s na te denken, zal het op de werkvloer zeker niet gebeuren. Kortom, verankering in de organisatie is een belangrijke randvoorwaarde.
Risicomanagement loont
Risicomanagement draait om anticipatie en optimalisatie. Door vroegtijdig risico’s in beeld te brengen, en daarop te anticiperen, kunnen tegenvallers grotendeels worden voorkomen. Bovendien kan tijdens het project dusdanig worden gestuurd, dat effecten van ongewenste gebeurtenissen worden geminimaliseerd. Faalkosten voor de GWW-sector worden geschat op 5-15%. Voor bodemsaneringsprojecten lijkt deze 15% zelfs veelal te worden overschreden. Goed risicomanagement kan dit percentage drastisch verlagen. Daarvoor moet risicomanagement wél in elke fase een rol spelen.

Planfase
In de planvormingsfase kunnen risico’s gebruikt worden om verschillende varianten tegen elkaar af te wegen of om een eerste raming op te stellen. Deze fase is uitermate geschikt om in een gezamenlijke sessie alle belanghebbenden bij elkaar te brengen en risico’s te inventariseren en/of prioriteren. De grootste winst die hiermee bereikt wordt, is draagvlak voor het vervolg van het project.

Aanbestedingsfase
In de aanbestedingsfase, of beter nog, daaraan voorafgaand, kan een afweging van de meest geschikte contractvorm mede plaatsvinden op basis van risico’s. Het risicoprofiel dat in deze fase opgesteld wordt, vormt de basis voor de contractuele samenwerking en de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de verschillende contractpartijen. Een praktisch stappenplan hiervoor is opgenomen in de recent verschenen publicatie 274 ‘Risico’s en aanbesteden’ van CROW.

Ontwerpfase
Naarmate een project vordert, wordt steeds meer informatie specifieker en worden ook projectbedreigingen steeds beter zichtbaar. In de ontwerpfase zal er meer zicht zijn op de technische risico’s van het project, waar in een eerder stadium de nadruk ligt op omgevingsgerelateerde risico’s en organisatorische risico’s. Bij een ontwerp zijn andere partijen betrokken dan in de planvorming. Het verdient dan ook aanbeveling om een nieuwe gezamenlijke risicoanalyse uit te voeren.

Uitvoeringsfase
Dat er aan de uitvoering van een project risico’s zijn verbonden, is wel duidelijk. Echter, de risico’s voor deze fase worden nog te weinig structureel in beeld gebracht. Door in voorgaande projectfasen al met uitvoeringsrisico’s bezig te zijn en dit continue aan te scherpen kunnen veel problemen in de uitvoering voorkomen worden. Opvallend is dat met name in de uitvoering veel fouten keer op keer gemaakt worden.

Om risicomanagement lonend te maken, is het cruciaal dat de opdrachtgever en opdrachtnemer beide hun verantwoordelijkheid nemen. Voor goed risicomanagement is het belangrijk dat partijen open communiceren, belangen met elkaar delen, samenwerken en elkaar vertrouwen. Dan komt die beloning (bijna) vanzelf!


drs. Monique Blankers
projectmedewerker afdeling Bedrijven Bodem
Tauw bv





Deel dit artikel:                   





Aangepaste aanbestedingsdocumenten voor Design & Construct-contracten
Nieuwsbericht
Steun op VN klimaattop voor nieuw in Nederland gevestigd klimaatcentrum
Nieuwsbericht
Eerste schop in de grond voor bouw Nieuwe Sluis Terneuzen
Nieuwsbericht
Viering hoogwaterveiligheid Grensmaas
Nieuwsbericht
RIONED vraagt Input voor ontwikkeling stresstest regenwater
Nieuwsbericht
Nominaties RIONEDinnovatieprijs 2018
Nieuwsbericht
Water in de Openbare Ruimte 2017: Oplossingen om uw stad 'waterproof' te maken
Weblogposting
Het Nationaal Watertraineeship: een goede start voor carrière jong talent in de watersector
Weblogposting
Mous Waterbeheer: Intelligente gemaalbesturing met LoRa-ontsluiting
Weblogposting
Pipelife Nederland: Flood Becomes Fiction
Weblogposting
Ministeries en Waterschappen willen waterbeheer wereldwijd verbeteren
Nieuwsbericht
Interview met wethouder Ron Dujardin van de gemeente Etten-Leur over de actie 'Gratis bestrating ruilen voor groen'
Artikel
Tussenvonnis biedt uitgangspunten afronding Wilhelminasluis Zaandam
Nieuwsbericht
BSI Bomenservice lanceert handboek boomgroeiplaatsen
Weblogposting
Bezoek ACO tijdens Water in de Openbare Ruimte 2017 op stand 2.027
Weblogposting
Water in de Openbare Ruimte: Weerrecord gebroken, warmste 16 oktober ooit
Weblogposting
Onderbreking werkzaamheden groot onderhoud bruggen zeesluizen Farmsum
Nieuwsbericht
Zandsuppleties Waddeneilanden deels stilgelegd
Nieuwsbericht
Week van Ons Water in teken extreem weer en wateroverlast
Nieuwsbericht
VCANederland helpt cursisten met proefexamens en uitlegvideo
Weblogposting
Overeenkomst Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat voor 7500 ha riviernatuur
Nieuwsbericht
Start sloopwerkzaamheden oude Botlekbrug
Nieuwsbericht
Water in de Openbare Ruimte 2017: De vakbeurs voor waterbestendig Nederland
Weblogposting








[Banners]