Definitie


Spoorwegpolitie





De Dienst Spoorwegpolitie is onderdeel van het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD).

De Dienst Spoorwegpolitie zorgt onder meer voor de strafrechtelijke handhaving van de voorschriften die gelden voor de spoorwegen en waarvan de overtreding een delict oplevert. Binnen de politieorganisatie wordt een onderscheid gemaakt tussen taken van de Dienst Spoorwegpolitie en die van de regionale korpsen. De eerste is verantwoordelijk voor de opsporing van de meer specifiek aan de spoorwegen verkleefde strafbare feiten. Het regiokorps onderzoekt criminaliteit op het gebied van geweld en vandalisme.

De politie heeft naast de opsporing van strafbare feiten ook ander taken. Zo begeleidt zij voetbalsupporters die per trein reizen, treft zij verkeersmaatregelen en ondersteunt zij de hulpverlening in geval van treinongevallen. In deze gevallen staat de politie onder gezag van de burgemeester ter plaatse.

Relatie met IVW

De IVW (Inspectie Verkeer en Waterstaat) rekent strafrechtelijke handhaving niet tot haar takenpakket. De IVW maakt in geval van treinongevallen werkafspraken over de ruimte die zij nodig heeft voor onderzoeken.

Hoofdkantoor, bereikbaarheid

Het hoofdkantoor van de KLPD is in Driebergen gevestigd, de Dienst Spoorwegpolitie heeft het kantoor in Utrecht.

De Spoorwegpolitie is 24 uur per dag bereikbaar op telefoonnummer 0343 - 53 53 53 of via het alarmnummer 1-1-2. In samenspraak met de regionale politie is de Spoorwegpolitie ook verantwoordelijk voor de politiezorg op zogenaamde megastations.

De geschiedenis van de spoorwegpolitie

PDa Ir.J.Lohmann op 1 mei 1968

Door de toepassing van stoomkracht voor de aandrijving van machines in fabrieken veranderden in de 18e eeuw de maatschappelijke omstandigheden in Europa. Goederen werden in massa gemaakt. De industriëlen kregen daardoor behoefte aan een snel en massaal vervoer van grondstoffen, brandstoffen en produkten. Zij beijverden zich voor de aanleg van spoorlijnen.

De Hollansche IJzeren Spoorweg Maatschappij (H.IJ.S.M.) werd opgericht. De eerste trein reed op 20 september 1839 tussen Amsterdam en Haarlem. In 1847 werd de spoorlijn doorgetrokken naar Rotterdam.

In 1880 telde Nederland tien spoorwegmaatschappijen die elkaar hevig beconcurreerden. In 1916 was de onderlinge wedijver zo slopend geworden dat een belangengemeenschap werd opgericht tussen de H.S.M. (de IJ was inmiddels uit de naam verdwenen) en de Staats Spoorwegen (S.S.)

De geboorte van de N.V.Nederlandse Spoorwegen was een feit. De Staat der Nederlanden kreeg een meerderheid van de aandelen.

De oorsprong van een Dienst Bedrijfsbeveiliging bij de Spoorwegen voert terug naar 18 mei 1903. De H.IJ.S.M. werd in IJmuiden geplaagd met visdiefstallen en in Amsterdam met diefstallen van bontmantels en sigaren. De eerste rechercheur werd aangesteld. In samenwerking met de leden van de zogenaamde 'geheime brigade' van de Amsterdamse politie, werden de belangen van de H.IJ.S.M. gediend.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog had de criminaliteit op het spoorwegterrein van de H.IJ.S.M. een zodanige omvang aangenomen, dat de directie van de H.IJ.S.M. aan de amsterdamse politie verzocht om enige rechercheurs beschikbaar te stellen. Toen dit om een aantal redenen niet gecontinueerd kon worden, verzocht de toenmalige hoofdcommissaris van de amsterdamse politie de directie van de H.IJ.S.M. om de oprichting van een eigen opsporingsapparaat.

Op 19 februari 1919 werd besloten tot het aanstellen van zes rechercheurs. Deze datum wordt als de geboortedatum van de uiteindelijke Spoorwegpolitie gezien. In de Tweede Wereldoorlog hebben velen, uit alle geledingen van de maatschappij, uit lijfsbehoud en om aan tewerkstelling in Duitsland te ontkomen, een onderkomen bij de Spoorwegrecherche gevonden.

In de periode 1945 - 1963 bleek, door verandering van inzichten de aanvankelijke basis 'het bestrijden van transportdiefstallen' te smal geworden en daarvoor in de plaats kwam het ruimere begrip 'bedrijfsbeveiliging en bestrijding van de criminaliteit'. Een latere koerscorrectie leidde er toe, dat de 'handhaving van orde, rust en veiligheid bij NS' een belangrijkdeel van de aandacht opeiste.

In 1953 kwam Prof.Nagel, hoogleraar in de criminologie te Leiden, na een studie opdracht van NS al tot de conclusie, dat "De politiezorg op de spoorwegen het beste was gediend door een goed in het bedrijf geïntegreerd bedrijfspolitiekorps, met de mogelijkheden van een regulier politiekorps. In 1970 werd het beeld, zoals Prof.Nagel voor ogen heeft gehad, zichtbaar. Het Korps trad uit de anonimiteit van de 'spoorwegrecherche'" en trad in uniform als 'Spoorwegpolitie' de openbaarheid binnen.

De organisatievorm leek op die van een regulier politiekorps en het karakter op de van het (inmiddels toenmalige) Korps Rijkspolitie. De executieve medewerkers werden allen beëdigd als zijnde 'Onbezoldigd ambtenaar van het Korps Rijkspolitie' (O.A.K.R). In de jaren '90, na de reorganisatie van de N.V. Nederlandse Spoorwegen en de Nederlandse politie is de Spoorwegpolitie ingedeeld bij het Korps Landelijke Politie Diensten (KLPD).

Externe link

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on May 01, 2008 by rené verharen.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Projectplan Waterwet Marken ter inzage
Nieuwsbericht
De virtuele beurs van Pilz: alle innovaties online
Nieuwsbericht
CityBarge wint de mobiliteitschallenge!
Nieuwsbericht
Twee projectplannen Waterwet definitief, projectplan Zijtak Almelo ter inzage
Nieuwsbericht
Nieuwe aanpak voor keuzes bij complexe puzzel beheer vitale infrastructuur
Nieuwsbericht
Aanbesteding contract 'Opwaardering Twentekanalen'
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat gunt verruiming traject Berg - Obbicht in het Julianakanaal aan Van den Herik Sliedrecht
Nieuwsbericht
Project Wieringerhoek ter inzage; vanaf 31 maart 2020
Nieuwsbericht
Werk Rijkswaterstaat gaat zoveel mogelijk gewoon door
Nieuwsbericht
Coronavirus: verruiming BMKB-regeling voor ondernemers versneld opengesteld
Nieuwsbericht
Benoeming directeur-generaal Water en Bodem bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
Nieuwsbericht
Pilz webinar als alternatief voor klantbezoeken en trainingen - op woensdag 25 maart om 13.00 uur
Weblogposting
Havenbedrijf Rotterdam jaarverslag 2019: Blijvend werken aan de toekomst
Nieuwsbericht
Aqua Nederland Vakbeurs en RioleringsVakdagen verplaatst naar 16, 17 en 18 juni door coronavirus
Nieuwsbericht
Bouw tijdelijke dam stuw Linne vertraagd; fietsbrug langer gesloten
Nieuwsbericht
In de zomer 2020 duidelijkheid over structurele oplossing Paddepoelsterbrug
Nieuwsbericht
N200: Nieuwe brugverbinding in Halfweg
Nieuwsbericht
Bouw tijdelijke dam voor inspectie én herstel schade stuw Linne; start 24 februari 2020
Nieuwsbericht
Amsterdam bereidt zich voor op vaker voorkomend extremer weer
Nieuwsbericht
Ideeën en voorstellen indienen gebied rondom Pannerdensch Kanaal
Nieuwsbericht
Minister Van Nieuwenhuizen en Bonaire tekenen havenconvenant
Nieuwsbericht
Schoner water en vrije doorgang voor trekvissen in de Rijn
Nieuwsbericht
Christine Wijshake en Marre Walter, directeuren Beheerautoriteit Waddenzee
Nieuwsbericht


[Banners]