Definitie


Steenslag





Steenslag of grind is onderdeel van het ballastbed. Het ballastbed heeft twee functies:
  • Allereerst heeft het ballastbed de functie van het overbrengen en verdelen van de krachten die ontstaan wanneer er een trein over het spoor rijdt. Wanneer er een trein over het spoor rijdt heb je verticale krachten, wanneer er geen trein over het spoor rijdt, heb je te maken met horizontale krachten. Deze kunnen ontstaan door het uitzetten van het spoor in de zomer door de warmte. Hierdoor ontstaat er een kracht die de spoorstaaf eigenlijk opzij wil duwen. Deze kracht krijgt het ballastbed ook te verwerken. Verder moet het ballastbed ook het stoten tegengaan en de trillingen dempen. Dit geldt niet alleen voor de trillingen die we kunnen voelen, maar ook voor de trillingen die wij waarnemen als geluid.
  • De tweede functie die het ballastbed heeft is een drainerende werking. Wanneer er een stortbui valt, is het belangrijk dat het water snel wordt afgevoerd. Een ballastbed heeft een zeer open structuur waardoor er veel water in het ballastbed kan blijven. Dit is gunstig omdat tijdens een stortbui niet al het water meteen wordt opgenomen in de grond. Om te zorgen dat het ballastbed geen zettingsverschillen krijgt, wordt er bovendien gezorgd voor een nauwkeurige afwerking. De afwerking mag absoluut niet groter worden dan 10 mm.
Natuurlijk kun je een ballastbed niet eeuwig laten liggen zonder er onderhoud aan te plegen. Een ballastbed kan namelijk sterk vervuild raken door slijtage en verwering van de ballast. Maar ook door het vuil wat bij de perrons of langs het spoor is te vinden. Een vervuild ballastbed zorgt ervoor dat de waterafvoer niet goed is. Problemen die kunnen ontstaan door een vervuild ballastbed is bijvoorbeeld het afschuiven van de bovenbouw of het opvriezen van het ballastbed. Wanneer het vriest en het water in het ballastbed bevroren is, is er nog niets aan de hand. Het probleem ontstaat wanneer het dooit. Doordat er allereerst de bovenkant ontdooit, krijg je water dat niet weg kan naar beneden omdat het daaronder nog bevroren is. Hierdoor kan de constructie makken afschuiven (verplaatsen) wat weer betekent dat de reizigers last hebben van een schommelende trein, of dat er langzamer gereden moet worden in verband met de veiligheid.

Eisen Ballastbed
  • Voldoende dwarsschuifweerstand
  • Voldoende langsschuif
  • Een slechte spoorligging moet snel te veranderen zijn, zodat de buitendienststelling van het spoor zo kort mogelijk kan duren.
  • Een vervuild ballast bed moet evenals de slechte spoorligging snel te veranderen zijn.
  • De dwarsliggers moeten uitwisselbaar zijn. Ieder ballastbed moet dus elke dwarsligger aan kunnen.
Spoorspatting

De dwarsschuifweerstand is het zijdelings willen knikken van het voegloos spoor. Op de tekening hiernaast wordt duidelijk gemaakt wat wordt bedoeld.

Doordat er kracht ontstaat in de het spoor, wordt de rails uit zijn klem geklapt. Hierdoor komt er bij één spoorstaaf een extra knik in (rood). In principe komt een spoorspatting niet voor wanneer het spoor goed is aangelegd.

Een tweede mogelijkheid is het zijdelings verschuiven in een bocht. Dit ontstaat doordat de trein een kracht uitoefend. De trein wil eigenlijk rechtdoor, maar wordt door de rails een bocht om "geduwd". Hierdoor onstaat er in het ballastbed grote krachten.

Zoals hierboven al kort is uitgelegd, kan het spoor uitzetten. Dit gebeurt niet alleen in zijdelingse beweging, maar ook in de langszijde. De rails wil naar elkaar toe. Dit komt voor in de winter wanneer het koud is. Doordat de rails zit ingeklemd aan een dwarsligger wil de rails de dwarsligger 'meenemen'". Dit wordt in de spoorwereld 'kruipen' genoemd.

Doordat er eisen worden gesteld aan het ballastbed, zullen er ook eisen moeten worden gesteld aan de ballast. De belangrijkste eisen waar de ballast aan moet voldoen zijn een grote hardheid, slijtvastheid en een goede korrelverdeling. Bij de korrelverdeling is het belangrijk dat er niet teveel kleine stukjes ballast in zitten. Deze zorgen er namelijk voor dat de waterafvoer wordt belemmerd. Verder kan een te kleine korrel ook gaan stuiven wat schade geeft aan de motoren en rollend materieel. Een te groot stuk ballast zorgt voor een ongelijke spooroplegging wat de correctie van de spoorligging moeilijk maakt. De stukken ballast moeten bovendien verder kubisch en scherpkorrelig zijn en tegen elke weersinvloeden kunnen.

Voor de ballast worden er in Nederland twee soorten gebruikt:
  • Steenslag
  • Grind
Steenslag is gebroken stollings of sedimentgesteente. Hier vallen ballast, graniet en kalksteen onder. Er wordt gebruik gemaakt van een gradering van 30/60 mm voor de grote sporen en 20/40 mm bij de wissels. Het getal zegt eigenlijk wat de kleinste korrelafmeting is en wat de grootste korrelafmeting is die voorkomt in de ballast. Tegenwoordig wordt heel veel gebruik gemaakt van steenslag. Enig nadeel dat steenslag heeft is dat sommige soorten gevoelig zijn voor verwering.

De tweede soort ballast is grind. Grind is relatief goedkoop omdat het uit de Maas afkomstig is en werd vroeger veel gebruikt. De gradering van het grind lag tussen de 20/50 mm. Grind heeft als groot nadeel dat het een ronde korrel is. Daardoor kan grind niet zoveel horizontale krachten hebben. Een voordeel ten opzichte van steenslag is dat grind een grote hardheid heeft. Zoals al gezegd werd grind vooral vroeger gebruikt. Op dit moment wordt het niet meer volledig gebruikt bij nieuw werk. Soms gebeurt het wel dat de grind wordt gerecycled en samen met steenslag een mengsel vormt.

Het belangrijkste van een ballastbed is de dikte. De dikte wordt bepaald naar de waarde waarbij de ondergrond zoveel mogelijk gelijkmatig wordt belast. Meestal is de optimale dikte van het ballastbed tussen de 25 cm en 30 cm gemeten vanaf de onderzijde van de dwarsligger.

Spoorspatting.png (image/x-png)

Deze gegevens stammen uit Railpedia. Railpedia is in 2010 in Infrasite opgenomen.
Wilt u gegevens gewijzigd hebben of heeft u vragen, neemt u dan contact op met de redactie van Infrasite.

This page was last changed in Railpedia on Apr 30, 2008 by katja torbijn.


Deze definitie of dit lemma wijzigen? Een nieuw lemma starten? Dat kan! Klik hier en mail ons!


Deel dit artikel:                   





Kierbesluit treedt 15 november 2018 in werking
Nieuwsbericht
Tussenstand grootschalig kustonderzoek
Nieuwsbericht
Nieuwe dijktechniek voor het eerst toegepast in Amsterdamse dijk
Nieuwsbericht
Aanvoer van bouwgrondstoffen via de Rijn valt droog
Nieuwsbericht
Wereldwijde steun bij start klimaatcommissie in Ridderzaal
Nieuwsbericht
BAM renoveert stuwdam in de Maas
Nieuwsbericht
Robots, slechte Cyber Security en frustratie; hoe voorkomen bedrijven de 'Drift into failure'?
Weblogposting
Week van Ons Water in teken van extreem weer en wateroverlast
Nieuwsbericht
Potentie thermische energie uit water groter dan gedacht
Nieuwsbericht
Droogte neemt af, aantal maatregelen blijft nodig
Nieuwsbericht
Inter Visual Systems heet vanaf vandaag INTER
Nieuwsbericht
Verwijderen begroeiing voor aanleg natuurvriendelijke Maasoevers
Nieuwsbericht
PAOTM Opleiding Bouwbesluitdeskundige: SKB post-hbo-opleiding waarmee je een allround bouwplantoetser wordt
Weblogposting
Waterschappen willen snelheid in klimaatbeleid
Nieuwsbericht
Nederland Maritiem Land: Een uitdagend jaar voor de maritieme sector
Nieuwsbericht
Deltaprogramma 2019, Nederland tijdig aanpassen aan klimaatverandering
Nieuwsbericht
EIB: Sterke groei waterbouwmarkt in 2018 en 2019
Nieuwsbericht
Vervoer gevaarlijke stoffen gelijk gebleven in 2017
Nieuwsbericht
Opening en vrijdag van Wereldhavendagen in het teken van jongeren
Nieuwsbericht
Maatregelen voor verzilting én scheepvaart blijven van kracht
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat plaatst twee extra bellenschermen tegen verzilting
Nieuwsbericht
Nederland blijft kampen met droogte
Nieuwsbericht
Havenbedrijf Rotterdam gaat participeren in haven van Pecém
Nieuwsbericht








[Banners]