hierbenik2
Nieuwsbericht | Datum: 17-06-2009



Nederlandse bouwsector in financieringsvacuüm




Bouw Branchedocument van PricewaterhouseCoopers

De Nederlandse bouwsector zit in een financieringsvacuüm vanwege een tekort aan liquiditeit voor projectfinanciering. Tegelijkertijd heeft de sector te maken met ongekend hoge risico-opslagen op hun bedrijfsfinanciering. Daarnaast verslechtert in rap tempo hun afzetmarkt door vraaguitval en het dalende consumenten- en producentenvertrouwen. Bovendien haken hun belangrijkste opdrachtgevers die voorheen kapitaalintensief participeerden in de vastgoedsector, zoals pensioenfondsen, banken, ontwikkelaars en woningcorporaties, één voor één af, zo staat te lezen in het jongste Bouw Branchedocument van PricewaterhouseCoopers (PwC). De slecht gevulde pijplijn wordt nog zorgelijker vanaf de tweede helft van 2009, stelt PwC.

Gezien de uiteenlopende economische voorspellingen zullen bouwondernemingen met betrekking tot hun bedrijfsvoering en kaspositie met verschillende scenario's rekening moeten houden. Heronderhandelingen met leveranciers, sturen op werkkapitaal, herfinancieringen van schulden, meer focus op grote infrastructuurprojecten of de onderhoudsmarkt, scenario denken, strenge solvabilteitcheck op toeleveranciers, verbeteren van onderhanden werk posities en fors reduceren van (faal)kosten zijn volgens PwC noodzakelijk voor bouwondernemingen die het tij willen keren. Het rapport deelt bouwondernemingen op in vier categorieën: Winners, zij die reeds door vroeg ingrijpen een goede uitgangspositie hebben; Adapters, zij die zelfstandig overleven door alsnog in te grijpen; Survivors, zij die alleen door crisismaatregelen of een overname overleven; en Terminators, zij voor wie het te laat is.

Door de financiële crisis wordt het moeilijker voor bouwondernemingen om aan de eisen van de financiers te voldoen. PwC-partner John Pannekeet zegt hierover: "Op basis van een scenario met een beperkte krimp van de economie zien wij ondanks een dalende Euribor een sterk stijgende risico-opslag op de kapitaalmarkt waardoor de kapitaalkosten van bouwondernemingen stijgen." Bovendien groeit volgens Pannekeet het tekort aan werkkapitaal naarmate steeds meer projecten worden stilgelegd, uitgesteld en men met onverkochte woningen blijft zitten. In 2009 en 2010 zullen mede door de terugval in de productiesector investeringen sterk afnemen, waardoor er ook minder investeringen in de bouwsector plaatsvinden. De vastgoedmarkt werd de afgelopen jaren gedreven door de 'wall of money' en reële vraag, beiden vallen nu weg."

Prognoses van het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid bevestigen de verwachte neerwaartse bouwproductie van onder andere woningen en bedrijfsgebouwen. Door aangekondigde stimuleringsmaatregelen zijn prognoses van de grond-, weg- en waterbouw minder negatief.

Volgens Pannekeet komt daarmee de concurrentie op openbare aanbestedingen verder onder druk te staan. "Er vindt een shift plaats van nieuwbouw naar renovatie en onderhoud. Bouwondernemingen zullen proberen hun graantje mee te pikken van (overheids)investeringen in infrastructuur, ziekenhuizen, scholen en nutsvoorzieningen zoals energiecentrales en rioolwaterzuiveringsinstallaties. Daar staat tegenover dat grote bouwprojecten als de HSL en de Betuwelijn zijn afgerond en vooral lagere overheden de bouwproductie vertragen." Volgens Pannekeet kijkt de bouwsector reikhalzend uit naar besteding van gelden uit de geplande verkoop van Nederlandse energiebedrijven, zoals nu in Provincie Noord-Brabant is aangekondigd. "De verkoopopbrengst zou een forse stimulans van provinciale en gemeentelijke vastgoed- en infrastructuurprojecten kunnen betekenen."

Pannekeet doet een appel aan de overheid. "Als verdere stimuleringsmaatregelen uitblijven, loopt de werkgelegenheid in de sector met 50.000 banen terug. Nog los van de indirecte werkgelegenheid die verband houdt met de bouwsector, zoals notarissen, makelaars, transporteurs en architecten."

PwC stelt dat in deze tijden een stevig beroep gedaan wordt op het innovatief vermogen van ondernemingen om tot de gewenste prijs- en prestatieverhouding te kunnen komen. "De geschetste ontwikkelingen leiden op termijn tot prijsdalingen, zo is de verwachting van Pannekeet. "De aanbestedingen verharden omdat partijen gebaat zijn bij werk. De tijden dat een bouwer de keuze had om in te schrijven lijken ver achter ons te liggen. De loonkosten lijken hierin te stabiliseren, de materiaalcomponent daalt enkele procentpunten. Naast prijsdalingen worden bouwondernemingen geconfronteerd met annulering en heronderhandelingen van bestaande orders en failliete onderaannemers en toeleveranciers.

Pannekeet adviseert bouwondernemingen het eigen huis op orde te brengen. "Concreet betekent dat kritisch kijken naar het risicomanagement, faalkosten beter beheersen en de juiste sturings- en managementinformatie beschikbaar maken. Winners kunnen opzoek naar buitenkansjes die in de markt voorbijkomen of overnames doen. Partijen die zich nog moeten aanpassen (adapters) kunnen keuzes maken in de bestaande product/marktcombinaties of opzoek gaan naar nieuwe markten. Survivors moeten opzoek naar een samenwerkingspartner en een stevig kostenbesparingsprogramma uitvoeren. Voor terminators rest niets dan onderhandelen met banken over hun financiële positie en een sociaalplan opstellen."

Meer informatie
Het Branchedocument Bouw is te downloaden via www.pwc.nl

PricewaterhouseCoopers verleent sectorspecifieke diensten op de gebieden Assurance, Tax & HRS en Advisory. Ons doel is onze klanten te helpen slagvaardig te opereren. We zien onszelf daarbij niet alleen als dienstverlener, maar ook als business partner. We geven praktische adviezen, identificeren mogelijkheden en reiken vernieuwende oplossingen aan. Resultaatgericht en vaak vanuit een verrassend perspectief. In Nederland doen we dat met zo'n 4.800 collega's, wereldwijd met meer dan 155.000 mensen in 153 landen, op basis van ons gedachtegoed Connected Thinking. Dit doen we voor zowel grote nationale en internationale ondernemingen alsook voor overheden, not-for-profitorganisaties en private companies. 'PricewaterhouseCoopers' verwijst naar het netwerk van member firms die participeren in PricewaterhouseCoopers International Limited. Iedere member firm is een afzonderlijke en onafhankelijke juridische entiteit.



Deel dit artikel:                   





Renovatie Wantijbrug (N3) uitgesteld
Nieuwsbericht
Oost- en Zuid-Nederland het droogst, wateraanvoer Maas en Rijn voldoende
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat koelt meerdere bruggen
Nieuwsbericht
Nieuw: Boek over Functionele Veiligheid in de machinebouw!
Weblogposting
Mega-investering voor Evenementenhal Gorinchem met nieuwe hypermoderne beurshal: Next Level
Nieuwsbericht
Pilz introduceert veilige bewaking van beschermde ruimtes met radartechnologie
Weblogposting
Minister Van Nieuwenhuizen: Minder goederenvervoer via de weg
Nieuwsbericht
Nieuwe zwaaikom en aangepaste invaart Zwarte Schaar gereed
Nieuwsbericht
Neerslagtekort toegenomen, voldoende aanvoer van water
Nieuwsbericht
Relevante vaarinformatie Waddenzee overzichtelijk gebundeld in één app
Nieuwsbericht
Wat is veranderd in de nieuwe bruggennorm 6787-1?
Weblogposting
Zandsuppletie Roggenplaat start 1 oktober 2019
Nieuwsbericht
Waterschappen hebben hoge verwachtingen van Klimaatakkoord
Nieuwsbericht
Tweede kolk Prinses Beatrixsluis op 25 juni 2019 weer in gebruik genomen
Nieuwsbericht
Rijkswaterstaat: Bouwopgave infrastructuur vraagt gezamenlijke nieuwe aanpak
Nieuwsbericht
Versterking watersamenwerking met Indonesië
Nieuwsbericht
Kamerbrief over verbreding sluiscomplex Kornwerderzand en resterende 45 miljoen
Nieuwsbericht
Sector en overheden slaan handen ineen voor schone binnenvaart en zeevaart
Nieuwsbericht
Normdocumenten voor buitenriolering gepubliceerd
Nieuwsbericht
Zandoevers Houtribdijk krijgen laagje grond om de N307 zandvrij te houden
Nieuwsbericht
Maas en Waal klaar voor klimaatverandering
Nieuwsbericht
Landelijk neerslagtekort licht afgenomen
Nieuwsbericht
Bouwopgave infrastructuur vraagt gezamenlijke nieuwe aanpak
Nieuwsbericht


[Banners]